Heisenberg formuleerde in 1927 het onzekerheidsbeginsel. We zeiden reeds dat, door een optelsom in het heelal, zwaartekrachten geneutraliseerd werden door de krachten van materie, licht en antimaterie. De vraag is dan, hoe kan ‘de bal van het universum’ überhaupt uit een middencirkel worden getrapt?

Anders gezegd, wat veroorzaakt het vallen van zo’n ‘bal’ op Times Square tijdens Oud-en-Nieuw?

Of tenminste, wat veroorzaakt ons waarnemen daarvan? Hoe kan er iets, samengesteld uit gelijke positieve en negatieve delen, ontstaan uit ‘niets’? Fysici zijn niet helemaal zeker, maar hun beste gok bestaat erin dat extreme positieve en negatieve hoeveelheden energie willekeurig fluctueerden tot ze uiteindelijk bleven ‘bestaan’. In andere woorden, als de positieve energie van een entiteit – of van een ruimtelijke ‘bal’ – groter wordt, kan er in principe terzelfdertijd negatieve energie aan het gravitationele veld van een lichaam zoals de Aarde blijven kleven. Quantumtheorie, en specifiek Heisenbergs onzekerheidsprincipe, biedt een vlottende, charmante verklaring voor de manier waarop energie uit ‘niets’ kan zijn ontstaan. Bovendien begreep Heisenberg dat experimenten nooit in volledige afzondering kunnen worden uitgevoerd, omdat het meten zelf altijd de uitkomst beïnvloedt. Ofwel, hoe nauwkeuriger je de ene grootheid meet, des te minder je over de andere grootheid te weten kan komen. In feite wordt deze onnauwkeurigheid, of ‘onscherpte’, veroorzaakt door het bestaan van een constante, een natuurlijke wetmatigheid die je nodig hebt om de straling van zogenaamde ‘geïdealiseerde’ objecten te verklaren, lichamen die alle elektromagnetische straling die op hen vallen, absorberen, wiens temperatuur als gevolg daarvan begint te stijgen, groter wordt dan hun omgeving. Hun surplus aan warmte geven deze lichamen vervolgens op hun beurt af als elektromagnetische straling, en in theorie zal dit gebeuren op ‘alle’ golflengten.

Overal in het universum worden er spontaan deeltjes en antideeltjes gevormd en vernietigen ze ook elkaar. Ze doen dit evenwel zonder de wetten van energiebehoud te schenden. Deze spontane geboortes en dit spontane sterven van zogenaamde ‘virtuele deeltjesparen’ zijn in feite quantumfluctuaties, en zoals vastgesteld in het labo bestaan die fluctuaties overal, en wel de hele tijd.

Het product van de beide fouten die optreden bij het gelijktijdig meten van plaats x en impuls p van een elementair deeltje is altijd groter dan of gelijk aan een kleine constante , maar is nooit gelijk aan nul.

∆x∆p≥h/4π

Hetzelfde geldt voor de energie E van een deeltje op een nauwkeurig bepaald tijdstip t.

∆E∆t≥h/4π

Het gevolg van deze onzekerheidsrelatie van Heisenberg is dat van een subatomair deeltje noch het verleden, noch het toekomstig gedrag met zekerheid voorspeld kan worden.

The world evoked in the seven Sophoclean tragedies is a dangerously theatrical place where seeming and being are often disastrously different things.

(...) roles played by Sophocles’ characters. These seven plays are peopled by a wide range of dramatic personages who assume roles within their roles—posturing, posing, and often deceiving their fellow characters, and sometimes even themselves. This issue of internal role playing is a defining feature of metatheatricality, since all drama entails actors pretending to be fictional characters on stage. When a character within a play sets out to deceive other characters or the theater audience through disguise or deceptive behavior, the audience is made aware of the performative nature of the play which hosts such doubly mimetic activity.

Mark Ringer

‘’k Ben al op duistere plaatsen geweest in mijn leven,’ lichtte Eva toe. ‘Maar ik kan met twee eenvoudige stokken bewijzen dat de Aarde rond is.’ En dan.. ‘Al schiet ik er niets mee op.’

Je stak de stokken in de grond en vergeleek hun schaduwen.

Dit was een oefening in meditatie, waar de priesters van Tibet al geruime tijd proefondervindelijk de effecten van bestudeerden, waar ze mee in hun nopjes waren, ze waren er zo mee bezig dat je Eva ontwaren mocht in een plunje van rood en geel, dat men haar eerbiedig overhandigde en waarin ze zich kleedde, mocht uitdossen zoals ze het zelf noemde, om het wezen van de beschermende goden van het gebergte te detacheren in een gebed met de priesters, een spijbelen alsof er haar een mooie jongen uit een keur van stervelingen spotte, omdat zij de mooiste was, een van de kleine meisjes met lintjes in het haar die in de straatjes speelden aan de voet van het Winterpaleis.

In de buurt van de mooie heiligdommen in dit deel van de Himalaya – een altaar of een kapel – of geiten hoedden. Die meisjes in bliss en zaligheid, met veelkleurige snippers in ieders droommolen in de wind, ongeasfalteerde wegen, gebedsvlaggetjes in een soort meiboom. Paint-by-numbers pancartes. In deze omstandigheden was je nog maar een kind, onophoudelijk, onmogelijk.

Maandenlang werd Eva zo geïnstrueerd in yoga en rituelen, in visioenen en in de oeroude geloofstechnieken van het hurkende klooster waar ze na een lange reis was terechtgekomen, geinitieerd in de edele rekeningen van zonsop- en zonsondergang, in het bloeiend weefsel van takken en bloemen, in de liederen van de wind, in rotswoningen, in de vriendelijke woorden van je familie, in de manier waarop je in de spiegel kijkt...

In literatuur en wierook, in een lachende levenslijn, in kuis taalgebruik, zelfs in moegestreden Mandarijnen... dat Eva ten langen leste alleen maar kon besluiten, ‘Hoe minder ik weet, hoe beter. Ik hoef nergens meer naartoe, waar ik vroeger dag en nacht in zocht, ligt nu vlak bij mij.’

Natuurlijk bestond er een Tibetaans pantheon. Iedere tijdrekening ervan was gebaseerd op een maankalender. Er huist een prachtige berg in het centrum van je mandala, zei de priester, ergens aan de zuidzijde van je zelfvertrouwen...

གངས་རིན་པོ་ཆེ

... de berg Kailash.

Door met je hand een religieus teken te maken, een vogelkopje meer bepaald, kan je mee met mij naar diens hoogste sneeuwtoppen vliegen, nog voor er zich een hek sluiten zal, nog voor er zich een breekbaar bekje openen zal. Er bestond een diamanten schildpad waarop iedereen rijden kon, een voertuig, een reptiel dat de wereld torste, zelfs vaker dan dat er kermissen naar het dorp kwamen. Hoe heerlijk was het niet voortdurend tantra’s en mantra’s te vinden, waarover je overigens mocht aannemen dat ze de bescherming mochten genieten van de oude koningen.

Eva was een doorbijtster en eens ze haar tanden in iets zette, droop het glazuur al van haar lachbroodjes.

Donkere materie – we weten niet echt wat het is. ’t Is niet eens zeker dat het ‘materie’ is in de conventionele zin, of eraan gerelateerd op die manier. We weten alleen dat sterrenstelsels roteren op zo’n manier dat het aantoont dat er heel wat meer massa moet zijn, maar het is massa die we niet kunnen zien en dat we niet duidelijk kunnen maken op de gebruikelijke manieren. Vandaar de naam ‘donkere’ (zoals in onzichtbaar) materie.

Donkere materie lijkt niet erg te interageren met gewone materie, tenzij gravitationeel ! Op dit eigenste ogenblik zou donkere materie door je heen kunnen gaan en je zou het niet merken. Donkere materie interageert ook niet met licht, dus je kan het niet zien. Het lijkt al evenmin erg te interageren met zichzelf, om die reden kan donkere materie geen ‘klompen’ maken zoals planeten of sterren. Het bestaat daarentegen waarschijnlijk in een diffuse vorm. Puntje bij paaltje, donkere materie interageert nagenoeg alleen via zwaartekracht en gravitatie.

De vorm van sterrenstelsels is bewijs van het bestaan van donkere materie, en is ‘t resultaat van de interactie tussen materie en donkere materie. Zonder donkere materie zouden sterrenstelsels heel wat minder reusachtig zijn, en de buitenste delen zouden heel wat trager draaien vergeleken met het centrum. Door toedoen van donkere materie zijn sterrenstelsels redelijk reusachtig, en ze draaien bijna als solide voorwerpen – de buitenste delen draaien ongeveer even snel als hun centrale delen.

Schattingen variëren, maar het ziet ernaar uit dat er iets van 5 tot 6 keer meer donkere materie bestaat ‘out there’ in vergelijking met reguliere materie.